İlber Ortaylı’nın Öğrenince İçinizi Akademik Azimle Doldurcak Eğitim Hayatı
Dünya çapında tanınan tarihçi, yazar ve eski Topkapı Sarayı Müzesi Başkanı Prof. Dr. İlber Ortaylı, 78 yaşında hayata gözlerini yumdu. Modern Türkiye’nin entelektüel birikimini uluslararası arenada temsil eden en güçlü isimlerden biri olan Ortaylı, ondan fazla dildeki hakimiyeti ve arşivlerde geçen yarım asırlık emeğiyle Türk kültür tarihine damgasını vurmuştur. Onun vefatı, sadece akademik camiada değil, yediden yetmişe tüm Türkiye’de derin bir kederle karşılanırken, geride bıraktığı eserler, çalışma disiplini ve bilgiyle kuşanma azmi, gelecek nesiller için sönmeyecek bir meşale niteliğindedir. İlber hocanın dillere destan eğitim hayatı birçok kişiye ilham vermeye hala devam ediyor.
İlber hocanın çocukluktan gelen entelektüel mirası ve dil dehası
İlber Ortaylı’nın eğitim hayatındaki muazzam başarının temeli, 1947 yılında Avusturya’daki Bregenz şehrinde, Kırım Tatarı bir ailenin ferdi olarak dünyaya gelmesiyle atılmıştır. Küçük yaşta Rusça, Almanca ve Fransızca ile tanışan Ortaylı, bu dil yeteneğini akademik bir disipline dönüştürmüştür. Ankara Atatürk Lisesi’ndeki başarılı tahsilinin ardından 1970 yılında Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Tarih Bölümü'nden mezun olarak, disiplinlerarası bir derinlik kazanmıştır.
Chicago ve Viyana'da evrensel bir vizyonun inşası başladı
Akademik kariyerinin en verimli duraklarından biri olan Chicago Üniversitesi’nde, Türk tarihçiliğinin kutbu kabul edilen Halil İnalcık ile çalışması, Ortaylı’nın metodolojisini evrensel standartlara taşımıştır. Viyana Üniversitesi’nde Slavistik ve Orientalistik alanlarındaki çalışmaları, onun Osmanlı İmparatorluğu’nu sadece bir Doğu gücü olarak değil, bir Avrupa ve Akdeniz medeniyeti olarak okumasını sağlamıştır. Ayrıca Viyana Üniversitesi'nde Slav ve Doğu Avrupa dilleri hakkında öğrenim gördü. Ortaylı, Latince, İtalyanca, Farsça ve Osmanlı Türkçesi gibi dillerdeki uzmanlığıyla birincil kaynaklara doğrudan erişmiş, 'nakilci tarihçilik' yerine 'analitik tarihçiliği' tesis etmiştir.
1982 yılında üniversitelere yönelik siyasi yaptırımlara tepki göstererek görevinden istifa eden isim, bu süreçte Viyana’dan Oxford’a, Princeton’dan Moskova’ya kadar uzanan geniş bir coğrafyada, Berlin, Paris, Roma ve Tunus gibi pek çok dünya merkezinde dersler, seminerler ve konferanslar verdi. 1989 yılında Türkiye’ye dönerek profesörlük unvanını alan ve 2002 yılına kadar Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi İdare Tarihi Anabilim Dalı Başkanlığı görevini yürüten akademisyen, kariyerine Galatasaray ve Bilkent üniversitelerinde konuk öğretim üyesi olarak devam etti. Halen Galatasaray ve MEF üniversitelerinin hukuk fakültelerinde Türk Hukuk Tarihi dersleri vermesinin yanı sıra Galatasaray Üniversitesi Senato Üyeliği görevini sürdürmekte olup, geçmişte İstanbul Medipol Üniversitesi Hukuk Fakültesi bünyesinde de akademik çalışmalarını yürütmüştür.
İlber Ortaylı’nın devlet hizmeti ile toplumla kucaklaşma süreci başladı
2005 yılında atandığı Topkapı Sarayı Müzesi Başkanlığı görevinde, müzeciliği 'cansız bir sergi alanı' olmaktan çıkarıp yaşayan bir eğitim kurumuna dönüştürmüştür. Akademik titizliğini popüler kültürün yüzeyselliğine kurban etmeden geniş kitlelere hitap edebilmiş, televizyon programları ve konferanslarıyla bir nesle tarih bilincini aşılamıştır. Onun 'cahillik' ile olan entelektüel kavgası, aslında toplumun bilgiye ve estetiğe olan yabancılaşmasına karşı verilmiş asil bir mücadeledir.
Bibliyografik miras ve "İlber Hoca" ekolü
'Osmanlı İmparatorluğu'nda Alman Nüfuzu', 'İmparatorluğun En Uzun Yüzyılı' ve 'Gazi Mustafa Kemal Atatürk' gibi başyapıtları, Türk tarih yazıcılığının referans metinleri haline gelmiştir. Ortaylı, sadece kitaplarıyla değil, yetiştirdiği binlerce öğrencisi ve 'Ömür Nasıl Yaşanır?' gibi hayat rehberleriyle Türk insanına disiplinli bir yaşamın kodlarını miras bırakmıştır.
'Ya ilim ya zanaat öğrenin. İkisi de sizi ne olursa olsun ayakta tutar.'
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!
Test
Gündem
Magazin
Video
İlginizi çekebilir;
Ünlü Tarihçi İlber Ortaylı’dan Geriye Kalan ve Hafızalara Kazınan Sözler
Yorum Yazın