Kısa Video Bağımlılığı Odaklanma Yetisini Zayıflatıyor mu?
Kısa format videolar, günlük dijital alışkanlıkların merkezine yerleşmiş durumda. Ancak yeni bir bilimsel çalışma, bu içeriklere yönelik yoğun ilginin dikkat ve odaklanma becerileri üzerinde olumsuz etkiler yaratabileceğini ortaya koyuyor. Araştırma, kısa video kullanımının zihinsel kontrol süreçleriyle olan ilişkisini nörobilimsel verilerle değerlendiriyor.
Frontiers in Human Neuroscience dergisinde yayımlanan güncel bir EEG çalışması, mobil cihazlarda kısa video içeriklerine yönelik bağımlılık eğiliminin, özellikle dikkat ve öz-denetimle ilişkili beyin süreçleri üzerinde olumsuz etkiler yaratabileceğini ortaya koyuyor.
Günlük yaşamın ayrılmaz bir parçası hâline gelen TikTok, Reels ve benzeri platformların, bilişsel işlevler üzerindeki etkileri bu çalışmayla birlikte nörofizyolojik düzeyde daha net biçimde tartışılmaya başlandı.
Araştırma, kısa video kullanımının dikkat üzerindeki etkilerini incelemek amacıyla 18–33 yaş aralığında 48 sağlıklı genç yetişkinle gerçekleştirildi.
Katılımcıların dikkat performansı, dikkat sistemini üç temel bileşeniyle değerlendiren “Attention Network Test” (ANT) aracılığıyla ölçüldü. Bu test, bireyin uyarılma düzeyini, dikkati doğru yöne yönlendirme becerisini ve en önemlisi yürütücü kontrol kapasitesini analiz ediyor. Aynı süreçte katılımcıların beyin aktiviteleri elektroensefalografi (EEG) yöntemiyle kaydedildi.
Çalışmada özellikle beynin ön bölgesinde (prefrontal korteks) gözlemlenen theta dalgalarına odaklanıldı.
Theta bandı aktivitesi, bilişsel kontrol, odaklanma ve çeldiricileri bastırma gibi üst düzey zihinsel süreçlerle yakından ilişkili kabul ediliyor. Bulgular, kısa video bağımlılık eğilimi yükseldikçe, dikkat testi sırasında yürütücü kontrol gerektiren anlarda bu frontal theta aktivitesinin anlamlı biçimde azaldığını gösterdi. Başka bir ifadeyle, çelişkili uyaranlarla karşılaşıldığında beynin kontrol mekanizmaları daha zayıf tepki veriyor.
Araştırmacılar ayrıca kısa video bağımlılık eğilimi ile öz-denetim düzeyi arasında da anlamlı bir ilişki saptadı. Kısa video kullanımına daha yatkın bireylerin, öz-kontrol ölçeklerinde daha düşük puanlar aldığı görüldü. Bu durum, dikkat sorunlarının yalnızca bilişsel değil, davranışsal öz-denetim boyutunda da kendini gösterebileceğine işaret ediyor.
Önemli bir nokta ise, bu etkinin beynin dinlenme hâlinde değil, dikkat gerektiren görevler sırasında ortaya çıkması. Dinlenme durumunda alınan EEG kayıtlarında benzer bir ilişkiye rastlanmadı. Bu bulgu, kısa video kullanımının beyni sürekli olarak “bozulmuş” bir duruma sokmaktan ziyade, zihinsel çaba gerektiren anlarda bilişsel kaynakların etkin kullanımını zorlaştırabileceğini düşündürüyor.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!
Test
Gündem
Magazin
Video
İlginizi çekebilir:
Evcil Hayvanlar Yaşlıların Fiziksel ve Ruhsal Sağlığına Katkı Sağlıyor
Google, Yapay Zekayı Sizin Yerinize Kullanan Yeni Ajanlarını Tanıttı
Yorum Yazın