Şarkılar Neden Bizi Geçmişi Götürüyor?
Hepimiz yaşamışızdır: Radyoda aniden çalan o şarkı sizi saniyeler içinde lise kantinine, eski sevgilinizin yanına ya da çocukluğunuzun o hiç bitmeyen yaz tatillerine ışınlar. Sanki bir müzik çalar değil de, gizli bir zaman makinesi çalışmış gibi!
Peki, neden bazı notalar bizi geçmişin tozlu raflarına bu kadar sert fırlatıyor?
Beyindeki duygu paketi.
Müzik, beynimizde sadece tek bir noktayı değil, neredeyse her yeri uyarır. Ancak asıl sihir Hipokampus ve Prefrontal Korteks arasında gerçekleşir. Müzik dinlerken beynimiz o anki duyguyu, kokuyu ve görüntüyü 'duygusal bir paket' haline getirip arşive kaldırır. Şarkı tekrar çaldığında ise beyin o paketi 'açıl susam açıl' diyerek önümüze serer.
"Anı Tümseği" etkisi...
Bilimsel araştırmalar, 10 ile 30 yaşları arasında dinlediğimiz şarkıların beynimizde çok daha derin izler bıraktığını kanıtlıyor. Bu dönem, kimliğimizi kazandığımız ve 'ilkleri' yaşadığımız evre olduğu için, o yılların şarkıları beynimize adeta altın harflerle kazınıyor.
Müzik, beynin mantık süzgecine uğramadan doğrudan duygu merkezi olan amigdalaya bağlanır.
Bu yüzden eski bir şarkıyı duyduğunda sadece 'olayları' hatırlamazsın; o gün hissettiğin heyecanı, hüznü veya mide kramplarını fiziksel olarak yeniden yaşarsın.
Buna "Proust Etkisi" deniyor.
Siz hatırlamaya çalışmazsınız, o sizi bulur! Hiç hesapta yokken çalan bir melodi, beyninizin en gizli çekmecelerini bir anda ortaya dökerek sizi saniyeler içinde on yıl öncesine fırlatır.
Sevdiğimiz ya da bizde anısı olan bir şarkıyı duymak, beyinde dopamin salgılanmasını tetikler.
Beyniniz o anıyı ödül gibi algılar ve size o geçmişteki mutlu anların sıcaklığını tekrar hissettirerek adeta bir doğal yüksek yaşatır.
Müzik bir kimlik inşası aracıdır.
Özellikle ergenlik döneminde dinlediğiniz gruplar sadece müzik zevkinizi değil, hayata karşı duruşunuzu da belirlemiştir. O şarkılar çalınca aslında sadece müziği değil, o dönemki 'saf ve hayalperest halinizi' hatırlarsınız.
Şarkılar nadiren tek başınayken anlam kazanır.
O şarkı çaldığında aslında o konserdeki kalabalığı, lise arkadaşlarınızla yaptığınız o çılgın yolculuğu veya ailenizle yediğiniz o pazar yemeğini hatırlarsınız. Müzik, insanları birbirine bağlayan görünmez bir köprüdür.
Sarsılmaz bir duygusal çapa!
Psikolojide her şarkı aslında bir 'çapadır'. Hayatınızın çok üzücü veya çok mutlu bir anında arka planda çalan o melodi, o duyguya sabitlenir. Yıllar geçse de o çapa yerinden oynamaz; şarkı başladığı an kendinizi yine o duygusal limanda bulursunuz.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!
Test
Gündem
Magazin
Video
Yorum Yazın